Çalı Bakım Rehberi

Ververik, Kısa Yapraklı Şalba

Teucrium brevifolium · Çalılar

Ege bölgesinin doğal bitkisidir; tam güneş, fakir, kayalık ve süzek toprakları sever. Kuraklığa, sıcağa ve rüzgara son derece dayanıklıdır. Gümüşi-gri yaprakları ile kurak bahçeler (xeriscape) ve sahil peyzajı için mükemmeldir.

Veznan Çalısı

Weigela florida · Çalılar

İlkbahar sonlarında açan bol miktardaki pembe, kırmızı veya beyaz trompet şeklindeki çiçekleriyle tanınan, bakımı kolay bir çalıdır. Tam güneş veya hafif gölge ile nemli, süzek toprakları sever. İzmir gibi sıcak iklimlerde düzenli yaz sulaması ile daha iyi performans gösterir.

Vural Katırtırnağı

Genista vuralii · Çalılar

Türkiye'ye endemik, Karaman-Ermenek yöresine özgü, nesli kritik tehlike altında (CR) olan dikenli ve yastık formlu bir çalıdır. Kireçli, süzek kayaç toprakları ve tam güneşi sever; kaya bahçeleri ve koruma amaçlı koleksiyonlar için çok değerli bir türdür.

Wilhelms Söğüdü

Salix wilhelmsiana · Çalılar

İnce dokulu, gümüşi yaprakları ile çok dekoratif, kuraklığa en dayanıklı söğüt türlerinden biridir. Az su gerektiren (kserik) bahçeler için mükemmeldir; en iyi görünüm için kış sonunda sertçe budanabilir.

Yabani Itüzümü

Lycium europaeum · Çalılar

Akdeniz iklimine özgü, tam güneş seven, kuraklığa, tuzluluğa ve kireçli topraklara son derece dayanıklı bir çalıdır. Dikenli yapısıyla doğal çit oluşturmada, kurak peyzajda ve erozyon kontrolünde kullanılır; meyveleri yenebilir.

Yalancı Akçaağaç / Geniş Yapraklı Aralya

Fatsia japonica · Çalılar

Yarı gölge veya tam gölge alanları, zengin ve nemli toprakları sever. Peyzajda gölgeli alanlarda doku yaratmak için veya saksı bitkisi olarak kullanılır, büyük parlak yaprakları tropik bir hava katar.

Yalancı Alıç

Crataegus pseudoheterophylla · Çalılar

Anavatanı Türkiye olan, dikenli, yaprak döken bir alıç türüdür. İlkbaharda beyaz çiçekleri ve sonbaharda olgunlaşan yenilebilir meyveleri vardır; sıcağa, kuraklığa ve kireçli topraklara son derece dayanıklıdır.

Yalancı Cehri

Rhamnus fallax · Çalılar

Dağlık ve kayalık bölgelere adapte olmuş, kuraklığa ve kireçli topraklara dayanıklı, yerli bir çalı türüdür. Az bakım gerektiren, doğal peyzaj ve restorasyon projeleri için uygundur.

Yalancı Medem Söğüdü

Salix pseudomedemii · Çalılar

Kuzeydoğu Anadolu'nun serin ve nemli dağlık bölgelerine endemik, sürekli ıslak toprakları seven bir söğüt türüdür. İzmir'in sıcak ve kurak ikliminde yetiştirilmesi neredeyse imkansızdır; hayatta kalması için sürekli sulama ve köklerinin serin tutulması gerekir.

Yalancı Sürünücü Keçitırfılı

Cytisus pseudoprocumbens · Çalılar

Sürünücü Keçitırfılı'na çok benzeyen, yere yayılarak büyüyen, kuraklığa dayanıklı bir yer örtücü çalıdır. Tam güneş, süzek ve fakir toprakları sever; yamaçlar ve kaya bahçeleri için uygundur.

Yalancı İndigo

Amorpha fruticosa · Çalılar

Kökleriyle toprağa azot bağlayan, son derece dayanıklı ve uyumlu bir çalıdır. Kuraklık, nemli topraklar ve verimsiz araziler dahil zorlu koşullara toleranslıdır. Kontrolsüz yayılmasını önlemek için budama önemlidir.

Yalı Kantaronu

Hypericum xylosteifolium · Çalılar

Türkiye kıyılarına özgü (endemik), tuz serpintisine ve kuraklığa dayanıklı, herdemyeşil bir çalıdır. Tam güneş, kusursuz drenajlı ve kireçli toprakları sever; sahil kenarı bahçeler için mükemmel, az bakım gerektiren bir bitkidir.

Yatık Ateştopu

Bassia prostrata · Çalılar

Tam güneş sever, kuraklığa ve tuzluluğa son derece dayanıklıdır. İyi drene edilmiş, fakir topraklarda bile yetişir; erozyon kontrolü ve yem bitkisi olarak kullanılır.

Yayılıcı Kekik

Thymus zygioides · Çalılar

Türkiye'nin doğal bitkisidir; tam güneş, fakir, çakıllı ve süzek toprakları sever. Kuraklığa olağanüstü dayanıklıdır ve yoğun aromatik yaprakları ile kaya bahçeleri, taş duvar araları ve kurak alanlar için mükemmel bir yer örtücüdür.

Yağlı Çalba

Phlomis viscosa · Çalılar

Türkiye'ye özgü, geniş ve hafif yapışkan yapraklarıyla bilinen, dayanıklı, yarı-herdemyeşil bir çalıdır. Yazın açan sarı çiçek halkaları arıları çeker. Tam güneş ve iyi drene edilmiş fakir toprakları sever, kuraklığa çok dayanıklıdır.

Yemişen, Alıç

Crataegus rhipidophylla · Çalılar

Türkiye'nin de anavatanı olan, dikenli, yaprak döken, çok dayanıklı bir ağaççıktır. Geçirimsiz çitler oluşturmak için idealdir; ilkbaharda beyaz çiçekleri ve sonbaharda kuşların yediği kırmızı meyveleri vardır.

Yozgat Alıcı

Crataegus x yosgatica · Çalılar

Türkiye'ye endemik, özellikle İç Anadolu'nun karasal iklimine adapte olmuş çok dayanıklı bir alıç türüdür. Tam güneş, kireçli ve fakir toprakları tercih eder, kuraklığa ve dona karşı çok toleranslıdır.

Yünlü Meyveli Keçitırfılı

Cytisus eriocarpus · Çalılar

Türkiye'ye endemik, yünlü meyveleriyle ayırt edilen, kurakçıl ve dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş, süzek ve fakir toprakları sever; doğal peyzaj ve restorasyon projeleri için değerlidir.

Yıldız Çalısı, Yalancı Portakal

Pittosporum tobira · Çalılar

Parlak, derimsi yaprakları ve ilkbaharda açan yoğun portakal çiçeği kokulu beyaz çiçekleri ile çok popüler, herdemyeşil bir çalıdır. Kuraklığa, sıcağa ve tuza son derece dayanıklıdır. Budamaya çok iyi geldiği için çit, perdeleme ve az bakım gerektiren peyzajlar için mükemmel bir seçimdir.

Zahra Çalısı / Pamuk Çalısı

Baccharis halimifolia · Çalılar

Tuza, kuraklığa ve fakir topraklara son derece dayanıklıdır. Ancak, rüzgarla yayılan tohumları nedeniyle birçok ülkede istilacı bir tür olarak kabul edilir ve dikimi dikkatli kontrol ve düzenli budama gerektirir.

Zahter, Karabaş Kekik

Thymbra spicata · Çalılar

Doğu Akdeniz'in doğal bitkisidir; tam güneş, fakir, kayalık ve kireçli toprakları sever. Kuraklığa ve sıcağa son derece dayanıklıdır. Yoğun aromatik yaprakları mutfakta baharat olarak kullanılır ve lezzeti en iyi kurak koşullarda yetiştiğinde ortaya çıkar.

Zakkum

Nerium oleander · Çalılar

Kuraklığa ve tuza çok dayanıklı, uzun süre çiçekli Akdeniz çalısı. ⚠️ Bitkinin tüm kısımları zehirlidir; çocuk oyun alanlarına dikilmemelidir.

Zarif Kantaron (Üçgül Kantaron)

Hypericum ternatum · Çalılar

Güneybatı Anadolu'ya özgü (endemik), üçlü yaprak dizilimiyle ayırt edilen zarif bir kantaron türüdür. Süzek ve kireçli toprakların yanı sıra, orman içi kayalıklarda yetiştiği için öğleden sonra güneşinden korunan aydınlık veya yarı gölge alanları tercih eder.

Zarçanakotu

Hymenocrater bituminosus · Çalılar

Ege ve Akdeniz bölgesine özgü, aromatik ve kuraklığa son derece dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş, süzek ve kireçli toprakları sever; kaya bahçeleri ve kurak peyzajlar için ideal, az bakım gerektiren bir bitkidir.

Çakal Eriği, Güvem Eriği

Prunus spinosa · Çalılar

Dalları siyaha yakın, çok dikenli, dip sürgünleriyle yayılan, yaprak döken bir çalıdır. İlkbaharda yapraktan önce açan bembeyaz çiçekleriyle ve ilk kırağıdan sonra toplanan mayhoş meyveleriyle (güvem) tanınır. Geçirimsiz doğal çitler oluşturmak için kullanılır ve yaban hayatı için çok değerlidir.

Çalıbaba

Prasium majus · Çalılar

Akdeniz maki bitki örtüsüne özgü, herdemyeşil, dayanıklı bir çalıdır. İlkbaharda açan beyaz çiçeklerinden sonra, çiçeği saran etli ve tatlı çanak yaprakları (kaliks) yenebilir. Tam güneş, fakir, kayalık ve iyi drene edilmiş toprakları sever; kurakçıl peyzaj için idealdir.

Çam Çekemi

Thymelaea aucheri · Çalılar

Türkiye'nin doğal makilik ve kayalık alan bitkisidir; tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever. Sıcağa ve kuraklığa olağanüstü dayanıklıdır. Bahçelerin en zorlu, kuru ve güneşli alanları için ideal, az bakım gerektiren bir yer örtücüdür.

Çok Çiçekli Frenk Üzümü

Ribes multiflorum · Çalılar

Uzun çiçek salkımları ve kırmızı meyveleri için yetiştirilen, güneşi veya yarı gölgeyi seven, dayanıklı bir çalıdır. Kuraklığa oldukça dayanıklıdır ancak en iyi verim için yaz aylarında ara sıra sulanması faydalıdır.

Çuvan

Halocnemum strobilaceum · Çalılar

Tuz gölleri ve tuzlu bataklıklar gibi en zorlu koşullarda yaşayan, eklem bacaklı bir görünüme sahip, sukulent yapılı ve tuza son derece dayanıklı (ekstrem halofit) bir çalıdır. Tam güneş sever ve bahçe koşullarında neredeyse hiç bakım gerektirmez.

Çördük Gülü

Rosa foetida · Çalılar

Parlak sarı çiçekleri ile tarihi öneme sahip, kuraklığa dayanıklı yerli bir güldür. Bakımı kolay olmasına rağmen, yapraklarını tamamen dökebilen karaleke (black spot) hastalığına karşı aşırı hassastır ve bu nedenle düzenli ilaçlama gerektirebilir.