Çalı Bakım Rehberi

Ada Bozlanı

Ptilostemon gnaphaloides · Çalılar

Ege adaları ve kıyılarına özgü, gümüşi-beyaz yapraklarıyla dikkat çeken, yastık formunda, herdemyeşil bir çalıdır. Yazın açan devedikenine benzer mor-pembe çiçekleri vardır. Tam güneş, fakir, çakıllı ve suyu asla tutmayan toprakları sever; kaya bahçeleri için mükemmel bir seçimdir.

Adaçayı

Salvia spp. · Çalılar

Tam güneş, süzek ve fakir toprakları seven, kuraklığa çok dayanıklı aromatik bir Akdeniz çalısıdır. Mutfak ve tıbbi amaçlarla kullanılır; bitkiyi gür tutmak ve odunlaşmasını önlemek için düzenli budama önemlidir.

Adaçayı Yapraklı Laden

Cistus salviifolius · Çalılar

Akdeniz makiliklerinin tipik, alçak ve yayılıcı, herdem yeşil bir çalısıdır. Tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever; bir kez tutunduktan sonra asla yaz sulaması veya gübreleme istemez ve kurak bahçeler için mükemmeldir.

Adi Dağ Muşmulası

Cotoneaster integerrimus · Çalılar

Türkiye'nin de anavatanı olan, yaprak döken, çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve süzek, kireçli toprakları sever; kuraklığa dayanıklıdır ve sonbaharda kuşların sevdiği kırmızı meyveler üretir.

Adi Kadıntuzluğu

Berberis vulgaris · Çalılar

Avrupa ve Asya kökenli, dikenli ve yaprak döken bir çalıdır. C vitamini açısından zengin, ekşi kırmızı meyveleri için yetiştirilir ve dayanıklılığı sayesinde çit bitkisi olarak kullanılır. Buğday pası hastalığına ara konukçu olduğu için tarım alanları yakınına dikimi tavsiye edilmez.

Adi Kurtbağrı

Ligustrum ovalifolium · Çalılar

Çok hızlı büyüyen, genellikle sadece sıkı ve düzgün çitler oluşturmak için kullanılan bir çalıdır. Düzgün bir çit formu için büyüme mevsimi boyunca (ilkbahardan sonbahara) düzenli olarak biçilmesi gerekir; aksi takdirde dağınık bir hal alır.

Adi Mahonya

Mahonia aquifolium · Çalılar

Gölge ve yarı gölge alanlar için ideal, dikenli, herdemyeşil bir çalıdır. Parlak sarı salkım çiçekleri, mavimsi-siyah meyveleri ve kışın bronz-mor renge dönen yapraklarıyla dekoratiftir. Nemli, iyi drene edilmiş, asidik ve organik maddece zengin toprakları sever.

Adi Yasemin (Beyaz Çiçekli Yasemin)

Jasminum officinale · Çalılar

Çok güçlü ve güzel kokulu beyaz çiçekleri için yetiştirilen, hızla büyüyen, yaprak döken bir sarmaşıktır. Tırmanmak için mutlaka bir desteğe (çit, pergola, çardak) ihtiyaç duyar; yeni sürgünlerde çiçek açtığı için kış sonu/bahar başı budanmalıdır.

Adi Şimşir

Buxus sempervirens · Çalılar

Yavaş büyüyen, herdem yeşil, sık dokulu bir çalıdır; özellikle formal bahçelerde, çit ve topiary (şekilli budama) uygulamalarında kullanılır. En büyük tehdidi yapraklarını tamamen yiyebilen Şimşir Güvesi (Cydalima perspectalis) tırtılıdır.

Afrika Kurt Üzümü

Lycium ferocissimum · Çalılar

Güney Afrika kökenli, son derece dayanıklı ve dikenli bir çalıdır. Tam güneş, kuraklık ve tuzluluğa toleransı yüksektir. Türkiye'de birçok bölgede **istilacı (invaziv) bir tür** olarak kabul edilir, ekimi ve yayılımı kontrol altında tutulmalıdır.

Ak Borcak

Genista albida · Çalılar

Anadolu'ya özgü, yere yakın veya yastık formlu, kurakçıl ve dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ile fakir ve süzek toprakları sever; kaya bahçeleri ve kurak yamaçlar için idealdir.

Ak Keçitırfılı (Beyaz Katırtırnağı)

Cytisus multiflorus (syn. Cytisus albus) · Çalılar

İlkbahar sonu-yaz başında beyaz çiçeklerle kaplanan, kuraklığa çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve fakir, süzek toprakları sever; çiçeklenme sonrası budama, formunu korumak ve yayılmasını kontrol etmek için önemlidir.

Akdeniz Kurt Üzümü

Lycium schweinfurthii · Çalılar

Akdeniz ve Ege kıyılarına özgü, tuza ve kuraklığa son derece dayanıklı, dikenli bir çalıdır. Tam güneş, kumlu ve iyi drene edilmiş toprakları sever. Özellikle kıyı peyzajında, erozyon kontrolünde ve doğal çit olarak kullanılır.

Akçakesme

Phillyrea latifolia · Çalılar

Akdeniz maki bitki örtüsünün temelini oluşturan, zeytine benzer yapraklarıyla herdemyeşil, dayanıklı bir çalıdır. Kuraklığa, sıcağa ve rüzgara son derece toleranslıdır. Budamaya çok iyi geldiği için çit, perdeleme ve kurakçıl peyzaj düzenlemeleri için mükemmeldir.

Akçalı

Osyris alba · Çalılar

Akdeniz makiliklerine özgü, herdemyeşil, yarı-parazit bir çalıdır. Diğer bitkilerin köklerinden su ve besin alarak yaşar, bu nedenle kuraklığa çok dayanıklıdır. Tam güneş, fakir ve kireçli toprakları sever; peyzajda kullanımı nadirdir.

Alev Ağacı, Alev Çalısı

Photinia × fraseri 'Red Robin' · Çalılar

Yeni çıkan parlak kırmızı sürgünleriyle çok popüler, herdemyeşil bir çalıdır. Hızlı büyür ve budamaya çok iyi yanıt verdiği için özellikle çit ve perdeleme bitkisi olarak kullanılır. En canlı kırmızı rengi için tam güneşli, verimli ve iyi drene edilmiş toprakları sever.

Altın Karides Çiçeği

Pachystachys lutea · Çalılar

Gösterişli sarı çiçek salkımlarıyla (brakte) bilinen, uzun süre çiçekli kalabilen tropik bir çalıdır. Aydınlık ve dolaylı ışık alan, nemli ve zengin, iyi drene edilmiş toprakları sever. Bodur ve gür kalması için düzenli budama gerektirir.

Altın Çanağı

Forsythia europaea · Çalılar

İlkbaharın müjdecisi olan, yapraklanmadan önce dallarını sarı çiçeklerle donatan, çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve süzek toprakları sever. Çiçekleri bir önceki yılın dallarında oluştuğu için, budama mutlaka çiçeklenme bittikten hemen sonra yapılmalıdır.

Alıç

Crataegus azarolus · Çalılar

Anavatanı Türkiye olan, dikenli, yaprak döken bir ağaççıktır. İlkbaharda beyaz çiçekleri ve sonbaharda olgunlaşan sarı-kırmızı renkli, yenilebilir, muşmula benzeri meyveleriyle tanınır; sıcağa, kuraklığa ve kireçli topraklara son derece dayanıklıdır.

Amerikan Leylağı

Ceanothus sp. · Çalılar

Kaliforniya kökenli, tam güneş ve mükemmel drenajlı toprak isteyen, kuraklığa çok dayanıklı bir çalıdır. Genellikle ilkbaharda açan göz alıcı mavi çiçekleriyle tanınır; bir kez tutunduktan sonra yazın sulanmamalıdır, aksi takdirde kök çürümesi riski artar.

Anadolu Frenk Üzümü

Ribes anatolica · Çalılar

Türkiye'nin yüksek rakımlı dağlarına endemik, kayalık ve süzek toprakları seven bir çalıdır. İzmir'in alçak rakımı ve nemli kışı zorlayıcı olabilir; başarılı yetiştirme için en önemli kural mükemmel drenaj sağlamak ve bakımda aşırıya kaçmamaktır.

Anadolu Kardikeni

Acantholimon anatolicum · Çalılar

Anadolu'ya endemik, yastık formlu, kuraklığa ve dona çok dayanıklı bir dağ bitkisidir. Tam güneş, mükemmel drenajlı, fakir ve kireçli topraklar ister; alpin ve kaya bahçeleri için idealdir.

Anadolu Keçitırfılı

Cytisus anatolicus · Çalılar

Anadolu'ya özgü, yastık formlu, kurakçıl ve dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ile fakir ve süzek toprakları sever, kaya bahçeleri ve kurak peyzajlar için idealdir.

Anadolu Kurt Üzümü, Teke Dikeni

Lycium anatolicum · Çalılar

Anadolu'ya özgü, tam güneş seven, kuraklığa ve fakir topraklara çok dayanıklı bir çalıdır. Peyzajda, erozyon kontrolünde kullanılır ve meyveleri (kurt üzümü) yenebilir.

Anadolu Söğüdü

Salix anatolica · Çalılar

Türkiye'nin yüksek rakımlı dağlarına endemik, su kenarlarını ve süzek toprakları seven bir söğüt türüdür. İzmir'in alçak rakımı ve yoğun yaz sıcağı zorlayıcıdır; serin kökler, düzenli sulama ve mükemmel drenaj ile yaşatılabilir.

Arap Güneşotu

Fumana arabica · Çalılar

Akdeniz havzasına özgü, kurak ve kayalık yamaçlarda yaşayan, yere yakın, herdem yeşil bir çalıdır. Tam güneş, süzek, fakir ve kireçli toprakları sever; kaya bahçeleri ve en zorlu kurak alanlar için idealdir.

Arap Kurt Üzümü, Çöl İtüzümü

Lycium shawii · Çalılar

Arap Yarımadası ve Kuzeydoğu Afrika'ya özgü, çöl iklimine adapte olmuş dikenli bir çalıdır. Yoğun güneş, aşırı kuraklık ve kumlu-çakıllı topraklara dayanıklıdır. Türkiye'de sadece en sıcak ve kurak bölgelerde (örn. Şanlıurfa, Mardin kırsalı) özel peyzaj (xeriscape) uygulamaları için düşünülebilir.

Ateş Dikeni, Köpek Kemiği

Pyracantha coccinea · Çalılar

İlkbaharda beyaz çiçek bulutları, sonbahar ve kışın ise parlak kırmızı, turuncu veya sarı meyve salkımlarıyla dikkat çeken, dikenli, herdemyeşil bir çalıdır. Geçirimsiz çitler oluşturmak için idealdir ve kuşlar için kışlık besin sağlar. Ateş Yanıklığı (Erwinia amylovora) ve Uyuz (Venturia pyrina) hastalıklarına karşı çok hassastır.

Aucher Katırtırnağı

Genista aucheri · Çalılar

Anadolu'ya özgü, yastık formlu, kurakçıl ve dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ile fakir ve süzek toprakları sever; kaya bahçeleri ve kurak yamaçlar için idealdir.

Ağaç Fundası

Erica arborea · Çalılar

Akdeniz havzasına özgü, herdem yeşil, hoş kokulu çiçekleri olan bir çalıdır. En önemli ihtiyacı asidik (kireçsiz) ve süzek topraktır; Manisa'nın alkali topraklarında kloroz (sararma) yaşayabilir, bu nedenle özel toprak hazırlığı gerektirir.