Çalı Bakım Rehberi

Smirnow Ormangülü

Rhododendron smirnowii · Çalılar

Nemli, serin ve asidik toprakları seven, Karadeniz bölgesine özgü, yaprak altı yünlü, herdem yeşil bir çalıdır. İzmir'in kireçli toprağı ve kuru yazları için uygun değildir; sadece özel hazırlanmış asidik toprakta, kireçsiz suyla ve yarı gölgede yaşatılabilir.

Suriye Güngülü

Helianthemum syriacum · Çalılar

Doğu Akdeniz'e özgü, güneşi seven, herdemyeşil bir kaya bahçesi çalısıdır. Kuraklığa son derece dayanıklı olup, tam güneş, süzek ve kireçli topraklar gerektirir; çiçeklenme sonrası hafif budama bitkiyi sağlıklı ve kompakt tutar.

Söğüt Yapraklı Dağ Muşmulası

Cotoneaster salicifolius · Çalılar

Söğüt benzeri, parlak, herdem yeşil yaprakları, beyaz bahar çiçekleri ve kışa kadar kalan parlak kırmızı meyve salkımları olan, hızlı büyüyen ve dayanıklı bir çalıdır. Çit ve perdeleme için popülerdir; kuraklığa dayanıklıdır ancak Ateş Yanıklığı hastalığına karşı hassas olabilir.

Süpürge Çalısı, Püren

Calluna vulgaris · Çalılar

Serin iklimleri, asidik ve kireçsiz toprakları seven herdem yeşil bir çalıdır. İzmir'in alkali toprakları ve sıcak yazı nedeniyle bahçede yetiştirilmesi çok zordur; saksıda, asidik (kireçsiz) torf kullanılarak ve öğleden sonra güneşinden korunarak bakılmalıdır.

Sürünücü Keçitırfılı

Cytisus procumbens · Çalılar

Yere yayılarak büyüyen (sürünücü), mükemmel bir yer örtücü olan, kuraklığa çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş, süzek ve fakir toprakları sever; yamaçlar, kaya bahçeleri ve kuru alanlar için idealdir.

Sırımbağı

Daphne gnidioides · Çalılar

Batı ve güney Anadolu'ya özgü, herdem yeşil, hoş kokulu çiçekleri olan bir çalıdır. Köklerinin rahatsız edilmesini sevmez, süzek ve kireçli toprakları, yarı gölge konumları tercih eder. Tüm parçaları zehirlidir.

Sıtırizek (Ağuldikeni)

Alhagi maurorum · Çalılar

UYARI: Bu bitki peyzajda kullanılmaz; tarım alanlarında inatçı bir yabani ot olarak kabul edilir. Çok derin kök sistemiyle kuraklığa son derece dayanıklıdır, bakım gerektirmez ve kontrolsüz yayılabilir.

Takoz Yapraklı Geyikotu

Satureja cuneifolia · Çalılar

Tam güneş, süzek ve fakir toprakları seven, kuraklığa çok dayanıklı aromatik bir Akdeniz çalısıdır. Kaya bahçeleri ve kurakçıl peyzajlar için idealdir; kompakt kalması için budama gerektirir ve asla aşırı sulanmamalıdır.

Tasçanak

Cyathobasis fruticulosa · Çalılar

Türkiye'nin tuzlu (halofitik) bozkırlarına endemik, yastık formlu bir çalıdır. Tam güneş, mükemmel drenajlı, kireçli ve tuzlu topraklar ister, bahçe kullanımı yaygın değildir ve daha çok ekolojik değeri vardır.

Tavşanmemesi

Ruscus spp. · Çalılar

Gölge ve kuru koşullar için ideal, yavaş büyüyen, herdem yeşil bir yer örtücü çalıdır. Yaprak benzeri dalları (kladot) kesme çiçekçilikte kullanılır; doğrudan güneş ışığı bitkiyi sarartır ve yakar.

Taş Kekiği

Thymus cilicicus · Çalılar

Türkiye'ye özgü (endemik) bir kekik türüdür; tam güneş, fakir, çakıllı ve süzek toprakları sever. Kuraklığa olağanüstü dayanıklıdır ve yoğun aromatik yaprakları ile kaya bahçeleri, taş duvar araları ve kurak alanlar için mükemmel bir yer örtücüdür.

Tekesakalı (Bir Koyunkıran Türü)

Hypericum hircinum · Çalılar

Yaprakları ezildiğinde keçi benzeri bir koku yayan, yarı herdemyeşil bir çalıdır. İzmir'in sıcak ikliminde başarılı olması için nemli topraklar ile birlikte yarı gölge veya tam gölge bir konum gerektirir.

Tibet Dağ Muşmulası

Cotoneaster franchetii · Çalılar

Gri-yeşil yaprakları, pembe-beyaz bahar çiçekleri ve sonbahardan kışa kadar dallarında kalan turuncu-kırmızı meyveleriyle bilinen, çok dayanıklı bir çalıdır. Kuraklığa ve farklı toprak tiplerine toleranslıdır; en önemli potansiyel sorunu Ateş Yanıklığı (Erwinia) hastalığıdır.

Toros Çekemi

Thymelaea cilicica · Çalılar

Türkiye'nin Toros Dağları'na özgü (endemik) bir bitkidir; tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever. Sıcağa, kuraklığa ve dona olağanüstü dayanıklıdır. Bahçelerin en zorlu, kuru ve güneşli alanları için ideal, sıfıra yakın bakım gerektiren bir bitkidir.

Tozlu Gül

Rosa pulverulenta · Çalılar

Türkiye'nin kuru ve kayalık makiliklerine özgü, kuraklığa, sıcağa ve kireçli topraklara mükemmel adapte olmuş yerli bir yabani gül türüdür. Sadece 'sıfır bakım' gerektiren doğal peyzajlar için uygundur.

Trabzon Söğüdü

Salix trabzonica · Çalılar

Sadece Trabzon'un serin, yağışlı ve asidik topraklı dağlık bölgelerine endemik, sürekli nem seven bir söğüt türüdür. İzmir'in sıcak ve kireçli koşullarında yetiştirilmesi neredeyse imkansızdır; hayatta kalması için yarı gölge, özel asidik toprak ve sürekli kireçsiz suyla sulama gerektirir.

Tuzağacı

Nitraria schoberi · Çalılar

Orta Anadolu'nun tuzlu bozkırlarına özgü, aşırı kuraklığa, tuzluluğa ve alkali topraklara son derece dayanıklı bir çalıdır. Erozyon kontrolü ve çorak arazilerin ıslahı için kullanılır; küçük kırmızı meyveleri yenebilir. Normal bahçe toprağına ihtiyaç duymaz.

Tuzçalı (Karakozak)

Halostachys caspica · Çalılar

Tuzlu ve alkali topraklarda yetişen, etli ve eklemli dallara sahip, tuza son derece dayanıklı (ekstrem halofit) bir çalıdır. Ekolojik önemi yüksek olup, bahçe koşullarında sıfır bakım gerektirir ve yanlış bakım (sulama, gübreleme) ile kolayca ölür.

Tüylü Cehri

Rhamnus hirtellus · Çalılar

Türkiye'ye endemik (Amanos Dağları), kurak, kayalık ve kireçli topraklara mükemmel adapte olmuş yerli bir çalıdır. Sulama veya gübreleme gerektirmeyen, doğal peyzaj ve 'sıfır bakım' bahçeler için ideal bir bitkidir.

Tüylü Gül

Rosa tomentosa · Çalılar

Tüylü yaprakları ve kokulu çiçekleri ile bilinen, kuraklığa dayanıklı, yerli bir yabani gül türüdür. Yaban hayatı bahçeleri ve doğal çitler için uygun olup meyveleri (kuşburnu) yenilebilir.

Tüylü Gül (Elma Gülü)

Rosa villosa · Çalılar

Büyük, elma benzeri ve C vitamini yönünden zengin meyveleri (kuşburnu) için yetiştirilen, dayanıklı ve yerli bir gül türüdür. Kök sürgünleriyle yayılır ve yaban hayatı bahçeleri için mükemmel bir seçimdir.

Tüylü Katırtırnağı

Cytisus villosus (syn. Genista villosa) · Çalılar

Akdeniz havzasına özgü, tüylü yaprak ve dallara sahip, kuraklığa çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş, süzek ve fakir toprakları sever; doğal bahçeler ve erozyon kontrolü için idealdir.

Tüylü Keçitırfılı

Cytisus hirsutus · Çalılar

Tüylü sürgünleriyle tanınan, güney Avrupa ve Türkiye'de doğal olarak yetişen, dayanıklı bir keçitırfılı türüdür. Tam güneş, süzek ve verimsiz toprakları sever; kaya bahçeleri ve kurak alanlar için uygundur.

Tüylü Laden

Cistus creticus · Çalılar

Akdeniz makiliklerinin tipik, aromatik yapraklı, herdem yeşil bir çalısıdır. Tam güneş, fakir ve süzek toprakları sever; bir kez tutunduktan sonra asla yaz sulaması veya gübreleme istemez ve kuraklığa son derece dayanıklıdır.

Tüylü Sumak

Rhus typhina · Çalılar

Gösterişli yaprakları, sonbahar renkleri ve kırmızı meyve salkımları için yetiştirilen, son derece dayanıklı bir süs çalısıdır. Kök sürgünleri ile hızla yayıldığı için dikim yeri dikkatli seçilmeli ve yayılması kontrol altında tutulmalıdır.

Tüylü Yalancıkeçiboynuzu

Adenocarpus complicatus · Çalılar

Akdeniz makiliklerine özgü, kuraklığa çok dayanıklı bir çalıdır. Tam güneş ve iyi drene edilmiş, fakir toprakları sever. Azot bağlama özelliği vardır ve erozyon kontrolü için kullanılır.

Tüylü Çekem

Thymelaea hirsuta · Çalılar

Akdeniz'in kıyı ve kumul bölgelerine özgü bir bitkidir; tam güneş, kumlu, fakir ve süzek toprakları sever. Sıcağa, kuraklığa ve tuza (denizden gelen) olağanüstü dayanıklıdır. Bahçelerin en zorlu, kumlu ve güneşli alanları için ideal, sıfır bakım gerektiren bir bitkidir.

Ulaş Kantaronu (Kaya Kantaronu)

Hypericum rupestre · Çalılar

Kayalık ve sarp yamaçlarda yetişen, yastık formlu, kuraklığa dayanıklı bir yerel kantaron türüdür. Kusursuz drenaj, tam güneş ve çakıllı topraklar hayati önem taşır; kaya duvarları ve alpin bahçeler için idealdir.

Uludağ Keçitırfılı

Cytisus wulfii (syn. Chamaecytisus wulfii) · Çalılar

Uludağ'a endemik bir dağ (alpin) bitkisidir, serin ve nemli yazlara adapte olmuştur. Manisa'nın sıcak ve kurak ikliminde yetiştirilmesi çok zordur, aşırı sıcaktan ve kök çürüklüğünden korunması gerekir.

Vantuzlu Peygamber Çiçeği

Centaurea ptosimopappoides · Çalılar

Sadece Antalya'ya özgü (endemik) ve nesli tükenme tehlikesi altında olan bir çalıdır. Kireçli (alkali), çok süzek, kayalık topraklar ve tam güneş ister; sulama ve gübreleme gerektirmez, hatta bu uygulamalar bitkiyi öldürebilir.